Położony na Morzu Karaibskim, półwysep Jukatan przede wszystkim utożsamiany jest z rajskimi widokami, tropikalnymi plażami i imponującymi piramidami. W rzeczywistości jest to tylko jedna z wielu warstw, jakie posiada to miejsce. Inna jest może mniej piękna wizualnie, ale dla kultury półwyspu ma ogromne znaczenie. To tradycyjne plantacje kakao. W dawnych czasach Majowie traktowali je jako dar, który zesłał im Bóg. Używali go jako środek płatniczy i podstawę do wykonywania rytuałów na podłożu religijnym. Obecnie dla turystów otworzyła się „furtka” i mogą oni samodzielnie zaznajomić się z wielką tradycją tego regionu.
Skorzystaj z Booking.com gdzie znajdziesz najlepsze hotele i apartamenty
Potrzebujesz samochodu podczas wakacji, zarezerwuj z Booking.com lub przez discovercars.com
Ciebie to nic nie kosztuje, a ja pozyskam środki na następne artykuły. Z góry Ci dziękuję!
Tradycyjna uprawa kakao u Majów
W Mezoameryce od dawna kultywowana jest uprawa kakao. Ta tradycja sięga czasów przed odkryciem Ameryki przez Krzysztofa Kolumba. Majowie mistrzowsko opanowali sztukę uprawy kakao, dostosowując metody do lokalnych warunków atmosferycznych. W celu zapewnienia odpowiedniej wilgotności i ochrony przed słońcem, drzewa kakaowca sadzili w półcieniu większych roślin. Skutkiem tego był charakter samych plantacji, który był bardziej zróżnicowany. Dla samego ekosystemu takie techniki uprawy były sprzyjające i gwarantowały naturalną równowagę.
Przez te wszystkie setki, a nawet tysiące lat niewiele się zmieniło i obecne plantacje kakao w Jukatan opierają się na tych samych zasadach. Dalej zbiera się je ręcznie i nie eksperymentuje z intensywną chemią. To jeden z głównych sukcesów, które sprawiają, że kakao z Jukatan zachowuje cały czas swój pierwotny smak oraz aromat.
Rodzinne plantacje dostępne dla turystów
W Jukatan można znaleźć rodzinne plantacje kakao, które są dostępne do zwiedzania dla turystów. Za sprawą rosnącego zainteresowania turystyką kulturową stało się to opłacalne dla mieszkańców półwyspu i część postanowiła przekuć to w biznes. Nie jest to jednak w żadnym wypadku masowa atrakcja. Nie trzeba martwić się tłumami ludzi, gdyż grupy zwiedzające są małe, a oprowadzaniem po plantacjach nie zajmuje się wykwalifikowany przewodnik, tylko najczęściej sami właściciele bądź członkowie ich rodzin.
Doskonale znają się na swoim fachu i są prawdziwą skarbnicą wiedzy, jeśli chodzi o historię plantacji, codzienne obowiązki gospodarzy, a także znaczenie kakao dla lokalnej społeczności. Dla turystów to natomiast również okazja, by przekonać się jak tradycje tak starożytnej cywilizacji, jak ta Majów, funkcjonują we współczesnym świecie.
Proces produkcji kakao krok po kroku
W trakcie zwiedzania plantacji, jednym z nierozłącznych etapów jest zapoznanie się z samym procesem produkcji kakao. Jak on wygląda? Warto przejść przez niego krok po kroku.
1. Zaczyna się od ręcznego zbierania dojrzałych owoców.
2. Owoce się rozcina w celu wydobycia ze środka ziaren.
3. To kluczowy etap, w którym ziarna trafiają do fermentacji. Producenci szczególnie zwracają na niego uwagę, gdyż wpływa on na smak i aromat kakao.
4. Po kilku dniach fermentacji, ziarna wystawia się na słońce i suszy często na drewnianych podestach.
5. Następnym i zarazem ostatnim etapem jest prażenie i mielenie ziaren. Wykorzystuje się do tego tradycyjne kamienne żareny.
Jak zatem widać produkcja kakao kultywowana w tradycji Majów jest procesem bardzo powolnym i wykonywanym w całości ręcznie, który znacząco różni się od współczesnych metod przemysłowych.
Degustacje i rytuały związane z kakao
Końcowym etapem zwiedzania plantacji jest zdegustowanie napoju z kakao, które przygotowywane jest zgodnie z dawnymi recepturami. Ów napój pozbawiony jest często cukru, zawiera dodatek chilli, miód i lokalne przyprawy. Zazwyczaj turyści nie spodziewają się smaku, który ląduje na ich kubkach smakowych. Wyróżnia się on intensywnością, gorzkością i nie przypomina znanej każdemu czekolady.
W trakcie degustacji turyści są raczeni opowieściami o dawnych rytuałach. Kiedyś były bowiem czasy, gdy kakao kulturze mieszkańców Jukatanu odgrywało rolę sakralną. Składało się je bogom i towarzyszyło ono obrzędom przejścia i ceremoniom religijnym. Ten historyczny element dodaje zwiedzaniu plantacji inny wymiar, sprawiając, że jest to nie tylko kulinarna ciekawostka, ale wręcz doświadczenie kulturowe.
Plantacje kakao jako odpowiedzialna atrakcja Jukatanu
Można śmiało powiedzieć, że ukryte plantacje kakao to odpowiedzialna atrakcja Jukatanu, która pełni ważną funkcję społeczną i ekologiczną. Lokalne rodziny mają opłacalną alternatywę i nie muszą pracować w sektorze masowej turystyki. Pozwala im to także zachować niezależność i pielęgnować wielopokoleniowe tradycje. Zwiedzanie plantacji kakao w Meksyku wspiera tym samym miejscowe społeczności.
Ponadto za sprawą tradycyjnego modelu uprawy dba się o ochronę środowiska, a brak monokultur i nadmiernej ingerencji w naturę pozwala plantacjom harmonijnie współistnieć z ekosystemem.
Wyraźnie zatem widać, że prawdziwe atrakcje Jukatan nie zawsze muszą być najbardziej oczywiste. Czasem niepozorne na pierwszy rzut oka miejsca jak ukryte plantacje kakao pozwalają zrozumieć, jakie znaczenie miało ono dla współczesnego Meksyku.
Autor: Grzegorz Purwin
